Yörük Kültürlerini Müzelerle Tanıtıyorlar
Fethiye’de, Yörük kültüründen kalan giysi, iş aletleri ve Yörük göçünü simgeleyen minyatürlerin sergilendiği üç farklı kişisel müzede, Yörüklerin yaşamı gelecek kuşaklara tanıtılıyor. Atalarının kültürünü yaşatmak için üç girişimcinin ev ve iş yerlerinde oluşturduğu müzelerde, Yörüklerin yaklaşık 150 önce kullandığı kıyafet, el aletleri ve eşyaları sergileniyor. İnsan maketleriyle o dönemde kullanılan iş aletleri ve Yörüklerin günlük yaşantılarının canlandırıldığı müzelerle kültürün gelecek kuşaklara aktarılması amaçlanıyor. Müzeler, ücretsiz ziyaret edilebiliyor.
Fethiye Yörük Türkmen Derneği Başkanı Ramazan Kıvrak, atalarının tarih boyunca hayvancılık ile uğraştıklarını ve konar göçer olarak hep yürüdükleri için “Yörük” adını aldıklarını söyledi. Geçmişte bütün insanların hayvancılık ve tarımla uğraştığını kaydeden Kıvrak, kendi imkanlarıyla oluşturdukları müzelerde iş aletleri ve eşyalarına yer verdiklerini dile getirdi. Kıvrak, atalarının kullandığı her türlü eşyayı müzelerde sergilediklerini, yeni neslin de köklerinin nereden geldiğini bu müzeler sayesinde öğreneceğini ifade etti. Şimdiki neslin bugünkü hallerine şükretmesi gerektiğini söyleyen Ramazan Kıvrak; “Atalarımızın el işiyle ağaçlarla, doğadan yaptığı malzemelerle neler yapabildiğini görsünler ve atalarına minnet duysunlar. Ülkenin dört yanından gelen yerli turistler ile yabancı turistler de kendi atalarının kullandığı eşyalarla bu eşyaları karşılaştırıyor. Fethiye’ye gelen yerli ve yabancı turistler müzeleri geziyor ve güzel anılarla dönüyorlar” dedi.
Kıvrak, müzelerde yaklaşık 200 yıllık eşyaların yer aldığını, bu eserleri Muğla, Burdur, Antalya, Denizli, Uşak, Aydın ve özellikle Teke yöresinden topladıklarını belirtti. Heybe, çul, yaba, kürek gibi eşya ve el aletleri bulunanların bunları çöpe atmamalarını isteyen Kıvrak, “Bu eşyaların korunmasını ve evlatlarına miras bırakmalarını istiyoruz. Müzeleri oluşturmamızdaki amacımız Yörük Türkmen kültürünü günümüzdeki nesle anlatmak, atalarımız yaptıkları eserleri, değerli eşyaları gelecek nesle taşımak istiyoruz. Bunlar birer mirastır. Biz de mirasın taşıyıcısıyız” diye konuştu.
Kargı Mahallesi’ndeki Yörük müzesinin sahibi Enver Yalçın da müzesinde yaklaşık 3 bin parça eserin bulunduğunu, Yörük kültürünü anlatan ve atalarının yaşamında kullandığı Anadolu etnografik eserleri sergilediğini söyledi. Eserler arasında ekmeğin oluşumunda kullanılan değirmen, halı kilim tezgahları ve keçi kılından yapılan bir çok nesnenin yer aldığına değinen Yalçın, şöyle konuştu: “Yeni nesil ülkenin çok kolay kazanıldığını düşünüyor. Gelecek nesillere geçmişini unutmamaları için geçmişi burada tanıtmaya çalışıyoruz. Müzeyi gezenlerden hiçbir ücret almıyoruz. Aksine burayı gezenlere ikramlarımız oluyor. İnsanların bu kültürü tanımalarını istiyoruz. İnsanların, atalarının hangi şartlarda çocuklarını okuttuklarını, yetiştirdikleri görmelerini istiyoruz. Atalarının çektikleri sıkıntıları hiçbir ücret talep etmeden anlatıyoruz. Müzeyi ülkemizdeki üniversite öğrencilerine ve yabancı turistlere gezdiriyoruz. “Yalçın, müzeyi geçen yıl yaklaşık 130 bin kişinin ziyaret ettiğini, bu yıl da aynı rakamlara ulaşılacağını kaydetti. Müzesine özellikle yurt dışında yaşayan Türkler ve yabancı turistlerin ilgi gösterdiğini ifade eden Yalçın, “Müzeyi ziyaret edenlerin arasında 50 yaşın üzerinden bir çoğu eserlerin başında ağlıyor. ‘Babam da bunları kullandı ve bizi okuttu. Zor şartlarda bizi yetiştirdi. Memur, amir, iş adamı olduk’ diyenler oluyor. Bu da bana gurur veriyor. Buraya değer veren insanları gördüğüm zaman aşırı derecede mutlu oluyorum.” dedi. Yalçın, Yörük ve Anadolu kültürünü müze ile tüm dünyaya tanıtmayı amaçladıklarını, örnek olmaya çalıştıklarını anlattı.
Türkiye Türk Dünyası Yörük Türkmen Birliği Başkan Yardımcısı İsmail Uzunoğlu da 1989 yılından bu yana Yörük kültürünü yaşatmaya ve genç nesillere aktarmaya çalıştığını dile getirdi. Teke yöresini bizzat dolaşarak eski Yörük eşyalarını topladığını ve 17 yıldır bu eşyaları sergilediğini aktaran Uzunoğlu, şunları kaydetti: “Burada Yörüklerin göçüşünü ve yurtlarını minyatür olarak canlandırdım. Müzede keçeden ev, kıl çadır, toprak ev gibi Yörüklerin yayladaki yaşamından yerleşik hayata geçişini müzede canlandırmış olduk. Müze ile Muğla’mıza ve ülkemize katkı sağlıyoruz. Burayı duyan yerli ve yabancı turistler ziyarete geliyor. Kayıtlara göre müzeye bir günde bin 700 kişi girmiş. Burası gelen herkese açık. Gelenler ücret vermeden müzeyi dolaşabiliyor. Kültürümüzü, örf ve adetlerimizi müzeyle yaşatmaya çalışıyoruz.” Uzunoğlu, Yörük Türkmen dernekleri olarak amaçlarının, ülke insanlarının birliği, bu topraklarda yaşayanların dili, dini, ırkı ne olursa olsun hepsinin kucaklaşarak barış içerisinde yaşamasına olanak tanımak olduğunu sözlerine ekledi.
Haber Merkezi
